Naar de navigatie Naar de inhoud

De wet DBA in de praktijk

Voor tijdelijke projecten huren kleine ondernemers vaak zzp'ers in. Dat is flexibel en praktisch, maar let op: de overheid gaat scherp toezien op schijnzelfstandigheid. Maakt u geen concrete afspraken met uw onderaannemer, dan kan de Belastingdienst zomaar bepalen dat er toch sprake is van een dienstverband. En dan draait u op voor de juridische en financiële gevolgen.

In de bouw komt het vaak voor: ondernemers die samenwerken met zelfstandigen zonder personeel. Timmerlieden, schilders, stukadoors, elektriciens: steeds meer vaklieden verhuren zichzelf. U maakt financiële afspraken zonder ze in dienst te nemen. Voor de duur van het project betaalt u dus geen loonkosten en vaste lasten. Ondertussen hebt u toch maar mooi een opdracht kunnen aannemen, waarvoor uw bedrijf net te klein zou zijn geweest. Ook in de dienstverlenende sector gebeurt het, van kappers tot financieel adviseurs.

Wanneer een arbeidsrelatie?

Zo gemakkelijk als dat klinkt, is het in werkelijkheid niet. Met de enorme groei van het aantal zzp'ers (1 miljoen in 2016) is de overheid de arbeidsmarkt kritisch gaan volgen. Bij een samenwerking moeten aannemer en onderaannemer elke schijn van een dienstbetrekking zien te vermijden. In 2016 is de nieuwe wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) in werking getreden. Hoewel in 2017 nog niet op naleving van de wet zal worden gecontroleerd, doet u er goed aan de definitie alvast te kennen. De wet stelt namelijk, dat er alleen sprake is van een arbeidsrelatie in 3 gevallen:

  1. als er loon wordt betaald;
  2. als er een verplichting is tot persoonlijke arbeid;
  3. en als er sprake is van een gezagsverhouding.
Ontbreekt 1 van deze elementen, dan is er geen sprake van een dienstbetrekking. Er is dus alleen sprake van een dienstverband als aan alle 3 de eisen is voldaan. Aan punt 1, het loon, ontkomt u niet. De wetgever verstaat hieronder: ‘alles wat meer is dan een vergoeding voor onkosten’. Dus blijven punt 2 en 3 over. Persoonlijke arbeid is niet verplicht wanneer uw tijdelijke kracht ook iemand anders in zijn plaats kan sturen. Dit heet vrije vervanging. En van een gezagsverhouding is geen sprake, wanneer uw kracht zelf bepaalt hoe hij zijn werk uitvoert. Hij hoeft dus niet om 9 uur op kantoor te zijn, geen vrije dagen in het systeem te zetten of zich ziek te melden bij de afdeling hr. Is dat aantoonbaar het geval? Dan zult u niet door de Belastingdienst worden aangeslagen voor loonheffingen. Maar er is vaak ook een grijs gebied. Bij twijfel, kunt u het best gebruikmaken van een modelovereenkomst.

Kies een modelovereenkomst

De modelovereenkomst vervangt de VAR-verklaring die op 1 mei 2016 werd afgeschaft. De VAR was een formulier waarmee de zzp'er kon bewijzen dat zijn opdrachtgever een zelfstandige inhuurde. Het bedrijf hoefde dan geen loonheffing en premies te betalen. Omdat er in de praktijk toch vaak sprake was van schijnzelfstandigheid besloot de overheid tot afschaffing van de VAR en introductie van modelovereenkomsten. In de wet DBA zijn de opdrachtgever en de opdrachtnemer samen verantwoordelijk voor de fiscale gevolgen van de overeenkomst. Er zijn algemene modelovereenkomsten en modelovereenkomsten voor branches en doelgroepen. Lees goed de toelichting op de modelovereenkomst. Hierin staat voor welke situatie hij bedoeld is, en onder welke voorwaarden u hem mag gebruiken. Alleen als er conform de overeenkomst wordt gewerkt, bent u er zeker van dat u geen loonheffingen hoeft te betalen.

Meer zekerheden inbouwen

Naast het kiezen van een modelovereenkomst kunt u zichzelf nog meer indekken. Om te voorkomen dat er sprake zou zijn van pseudo werkgeverschap of een fictieve dienstbetrekking kunt u bij uw onderaannemer stukken opvragen. Daaruit moet blijken dat hij een echte zzp'er is. Denk in ieder geval aan een kopie van de aansprakelijkheidsverzekering. Kijk ook naar de details, zoals de tenaamstelling van zakelijke correspondentie, afwijkende informatie op de website of werkkleding. Een stukadoor die zich laat inhuren door een aannemer doet er goed aan zijn bedrijfsnaam op de overall te dragen – en niet die van een collega. Duidelijkheid boven alles. Wie slim samenwerkt, sleept werk binnen dat hij anders had moeten afwijzen.

Starten als zzp'er? Zjef helpt u op weg

Chatbot Zjef helpt zzp'ers graag aan een succesvolle start. Daarom heeft hij via Facebook Messenger de belangrijkste startersvragen en antwoorden overzichtelijk op een rij gezet. Omdat Zjef nog in ontwikkeling is, leert hij graag van uw feedback. Probeer Zjef eens uit!

Maak kennis met Zjef

Stel uw vraag via WhatsApp

Binnen 15 minuten antwoord

Zakelijk contact via Whatsapp

We beantwoorden uw vragen graag zo snel mogelijk. Daarom zijn we ook via WhatsApp bereikbaar. Doordeweeks van 8 tot 22 uur en op zaterdag van 9 tot half 6. U krijgt binnen 15 minuten antwoord.