Naar de navigatie Naar de inhoud

Pensioen via de werkgever gaat veranderen

Pensioen via werkgever gaat veranderen

De pensioennotitie van Staatssecretaris Klijnsma

Laatste update: 12 juli 2015

De overheid vindt dat het pensioen via de werkgever anders moet worden ingericht. Staatssecretaris Klijnsma kwam 6 juli met een zogenaamde pensioennotitie. In deze notitie legt zij uit hoe het pensioen via de werkgever eruit moet gaan zien. Het Pensioen Expert Team van ABN AMRO maakt duidelijk hoe de pensioennotitie in elkaar zit.

Het kabinet vindt dat we toe zijn aan nieuw pensioenstelsel. Dat heeft verschillende redenen.

Werk is anders dan vroeger

We werken niet meer levenslang bij dezelfde werkgever. Meer werkenden worden zzp'er of flexwerker. zzp'ers bouwen in de meeste gevallen geen pensioen op. Flexwerkers bouwen een versnipperd klein pensioen op. Kleine pensioenen worden door de pensioenuitvoerder vaak afgekocht.

Te veel pensioen

Een aantal mensen bouwt te veel pensioen op. Dan gaat het meestal om mensen die verplicht hun hypotheekschuld aflossen. Zij kunnen nu minder besteden dan ze eigenlijk zouden willen. Dat kan een vervelende situatie zijn, en het is ook niet goed voor de huidige economie.

Doorsneepremie: onrechtvaardig

De 'doorsneepremie' (zie de veelgestelde vragen hieronder) wordt niet meer als rechtvaardig beschouwd: jongeren subsidiëren ouderen, laagopgeleiden subsidiëren hoogopgeleiden en mannen subsidiëren vrouwen. De doorsneepremie zorgt ervoor dat het pensioenstelsel moeilijk hervormd kan worden.

Behoeften veranderen

De behoeften van mensen zijn veranderd: we willen meer invloed op ons pensioengeld. Om bijvoorbeeld te kunnen doorbeleggen na pensioendatum. Of we willen de pensioenopbouw aanpassen aan onze persoonlijke voorkeuren en omstandigheden.

'Procyclisch'

Ons pensioensysteem werkt 'procyclisch': als het slecht gaat met onze economie, dan worden pensioenen gekort. Hierdoor kunnen pensioengerechtigden minder uitgeven, waardoor het nog slechter gaat met onze economie.

De rek is er uit

Pensioenfondsen groeien door beleggingen. Als deze fondsen vroeger geld verloren met beleggingen, konden zij dat makkelijker opvangen door de premie te verhogen. Nu het aantal jongeren ten opzichte van het aantal ouderen is gedaald, gaat dit niet meer zo makkelijk. De rek is er uit. Om dat probleem op te lossen, zou er 300 miljard euro aan de pensioenpot moeten worden toegevoegd. Zo zou ervoor worden gezorgd dat de pensioenuitkeringen ieder jaar met de inflatie worden 'geïndexeerd'.

Wat wil het kabinet?

Het kabinet wil een pensioenstel dat de problemen van de toekomst aankan. Dat komt in hoofdlijnen hier op neer:

  1. Alle werkenden moeten een toereikend pensioen (zie de veelgestelde vragen hieronder) hebben. Risicodeling moet een onderdeel van dat toereikende pensioen zijn.

  2. De doorsneepremie moet worden losgelaten. Er moet een systeem voor in de plaats komen waarbij jongeren ouderen niet meer subsidiëren.

  3. Het pensioenstelsel moet transparanter en eenvoudiger worden.

  4. Er moet ruimte zijn voor maatwerk: mensen moeten meer kunnen kiezen hoe ze hun pensioen inrichten.

Meer weten?

Hieronder leggen we meer uit over termen en de ideeën die achter de pensioenhervormingen zitten. Bent u benieuwd hoe u er voor staat met uw pensioen? Doe dan de pensioencheck. En als u vragen heeft die niet beantwoord worden op deze pagina, neem dan contact op met het Pensioen Expert Team, via pet@nl.abnamro.com.

Veelgestelde vragen

  • Wat betekent 'een toereikend pensioen'?

    Met toereikend pensioen bedoelt het kabinet een pensioen waarbij er geen grote terugval in levensstandaard na pensionering is. Mensen moeten genoeg pensioen opbouwen, maar er moet ook worden voorkomen dat ze juist te veel pensioen opbouwen. Het kabinet wil dus dat het pensioen meer op uw persoonlijke situatie kan worden afgestemd.

  • Hoe wil het kabinet zorgen dat werkenden een toereikend pensioen hebben?

    Het kabinet wil er voor zorgen dat werkenden een toereikend pensioen hebben door het verplicht te stellen. Verplichtstelling heeft als voordeel dat werkenden een goed pensioen hebben waarin ze samen risico's delen.

  • Waarom is samen risico's delen belangrijk?

    Samen risico's delen betekent welvaartswinst. Niet iedereen hoeft genoeg geld opzij te zetten voor het geval hij 100 jaar (of ouder) wordt. We kunnen dus nu meer geld besteden. Dat is goed voor onze economie.

  • Wat is een doorsneepremie?

    De doorsneepremie betekent dat iedereen - jong of oud, man of vrouw, hoog of laagopgeleid - een even hoog percentage van zijn inkomen (tot € 100.000,-) betaalt én daarnaast evenveel pensioen opbouwt. Dat terwijl een jongere nog jaren moet wachten op zijn uitkering en een oudere zijn pensioenuitkering op korte termijn al ontvangt. Dat betekent eigenlijk dat jongeren te veel aan pensioenpremie betalen en ouderen te weinig.

  • Is de doorsneepremie oneerlijk?

    De doorsneepremie is niet altijd eerlijk. De huidige jongeren sponsoren de huidige ouderen. Het omslagpunt ligt op ongeveer 46-jarige leeftijd. Op zich is dat niet zo'n probleem, omdat jongeren ook ouder worden en zij dan gesponsord worden. Maar in tegenstelling tot vroeger blijft niet iedereen meer bij dezelfde werkgever werken. Sommigen beginnen voor zichzelf. In de beginperiode van hun carrière hebben zij te veel aan pensioenpremie betaald. Dit nadeel wordt dan niet gecompenseerd.

    Daarnaast betalen vrouwen evenveel premie als mannen en bouwen ze evenveel op. Een vrouw leeft echter gemiddeld gezien langer. Dat betekent dat een man een vrouw sponsort. Hetzelfde geldt voor laag- en hoogopgeleiden (hoogopgeleiden leven gemiddeld langer dan laagopgeleiden).

  • Staat de doorsneepremie transparantie in de weg?

    Ja, de doorsneepremie staat transparantie in de weg. Eigenlijk is een deel van de premie die u betaalt voor uzelf een ander deel voor een ander (als u onder de 46 bent). Bent u ouder dan 46? Dan is alle premie voor u en wordt u gesponsord door iemand die jonger is dan 46.

  • Staat de doorsneepremie maatwerk en keuzemogelijkheid in de weg?

    Jazeker. De doorsneepremie zorgt er voor dat maatwerk en flexibiliteit niet kunnen worden ingevoerd. Een concreet voorbeeld: als een jongere zou mogen kiezen tussen pensioenpremie investeren in zijn pensioenfonds of zelf beleggen, dan zou hij voor het laatste kiezen. Immers als hij het geld aan het pensioenfonds geeft, komt daarvan een deel aan een oudere toe.

  • Waarom schaft het kabinet de doorsneeproblematiek dan niet in één keer af?

    Als de doorsneepremie in één keer zou worden afgeschaft, dan zouden bijna alle werknemers een compensatie moeten krijgen. Zij hebben immers in het verleden een ander gesubsidieerd en krijgen zelf geen subsidie. De kosten hiervan zouden volgens het Centraal Planbureau wel kunnen oplopen tot € 100 miljard.

  • Hoe wil het kabinet dan afscheid nemen van de doorsneepremie?

    Het voorstel is vanaf 2020 de doorsneepremie gefaseerd af te schaffen.

  • Wat komt er in de plaats voor de doorsneepremie?

    In plaats van de doorsneepremie komt er een systeem waarbij iedereen evenveel premie betaalt (onafhankelijk van leeftijd), maar waarbij jongeren meer pensioen opbouwen dan ouderen. Dit systeem noemt het kabinet degressieve opbouw.

    Hiermee wordt dus subsidiëring van jong naar oud tegengegaan. Maar niet van man naar vrouw en van laagopgeleid naar hoogopgeleid.

  • Wat is het alternatief voor degressieve opbouw?

    Het alternatief is dat iedereen evenveel pensioen opbouwt, maar dat de premie stijgt naarmate men ouder wordt. Voor dit systeem wordt niet gekozen, omdat dit de arbeidspositie van ouderen verslechtert. Het voordeel zou wel zijn dat jongeren meer kunnen uitgeven.

  • Hoe wil het kabinet er voor zorgen dat we een transparanter en eenvoudiger pensioen krijgen?

    Het kabinet wil zorgen voor een transparanter en eenvoudiger pensioen door over te gaan naar een persoonlijk pensioenvermogen met collectieve risicodeling. De deelnemers moeten weten welke risico's zij lopen. Ook moet er op maat belegd kunnen worden. Een individuele deelnemer kan zelf onderscheid maken tussen risicovolle beleggingen en beleggingen die zijn gericht op zekerheid.

  • Waarom vindt het kabinet maatwerk en keuzemogelijkheid belangrijk?

    Maatwerk en keuzemogelijkheid zorgen voor een soort 'pensioenmaatpak'. Niet te veel en niet te weinig pensioen. Dit zorgt ervoor dat de welvaart stijgt. Een voorbeeld: stel dat u uw hypotheek aflost en u doet mee aan een verplichte pensioenregeling. Uw collega lost zijn hypotheek niet af. U bouwt wellicht te veel op voor later (en moet nu bezuinigen op dingen). Uw collega kan nu ruimer leven, maar heeft waarschijnlijk later tekorten.

  • Wat is het verschil tussen maatwerk en keuzemogelijkheid?

    • Bij maatwerk neemt de pensioenuitvoerder bepaalde beslissingen voor groepen deelnemers en pensioengerechtigden. Dit doet hij op basis van behoeften en kenmerken die deze groep heeft.

    • Bij keuzemogelijkheid kan de deelnemer of pensioengerechtigde zelf beslissingen nemen.

  • Wat zijn de nadelen van keuzemogelijkheid?

    Er zitten enkele nadelen aan keuzemogelijkheid.

    • Mensen nemen vaak verkeerde beslissingen, zo blijkt uit onderzoek. Niet iedereen heeft immers goed inzicht in zijn financiële situatie. Niet iedereen weet evenveel van pensioenen.

    • Hoe meer keuzemogelijkheden een pensioenregeling kent, hoe duurder de regeling.

    • Keuzemogelijkheid staat lijnrecht tegenover solidariteit: jongeren, laagopgeleiden en mannen zullen zo min mogelijk in de pensioenpot willen storten. De solidariteit komt daardoor in het gedrang.

    • Keuzemogelijkheid heeft invloed op het beleggingsbeleid van pensioenfondsen. Pensioenfondsen zullen er rekening mee moeten houden dat sommigen anders hun geld willen inzetten. Dit zorgt voor een minder optimale beleggingsmix.

    • Ervaringen in het buitenland laten zien dat veel keuzevrijheid op het gebied van pensioenopbouw over het algemeen leidt tot fors lagere pensioenen. Jongeren beleggen namelijk te defensief met hun pensioengeld.

    • Flexibiliteit zorgt bij sommigen voor keuzestress.

    Het kabinet is op de hoogte van de nadelen. Het kabinet wil gebruik maken van ervaringen van landen die keuzevrijheid al hebben.

  • Wat zijn keuzemogelijkheden waar het kabinet aan denkt?

    Voorbeelden van keuzemogelijkheden waar het kabinet aan denkt zijn:

    • Het pensioen wordt automatisch omgebouwd. Maar onder bepaalde voorwaarden kunnen sommigen hier uit stappen. Denk bijvoorbeeld aan zelfstandigen.

    • Deelnemers kunnen hun pensioeninleg afstemmen op persoonlijke behoeften, zoals de aanschaf van een huis, de aflossing van de hypotheek, of zorg.

  • Wil het kabinet de AOW in stand houden?

    Het kabinet vindt de AOW belangrijk, omdat de AOW gezien wordt als een stevig fundament voor de oude dag. Het is een basisinkomen voor iedereen. Het zorgt ervoor dat armoede onder ouderen in Nederland tot de laagste van Europa behoort.

    De AOW wordt betaald door diegenen die werken. Dat zorgt er voor dat de AOW minder wordt geraakt door schokken op financiële markten, volgens het kabinet. Maar de verhoudingen tussen werkenden en gepensioneerden veranderen.

    • De verhouding werkenden - pensioengerechtigden was in de jaren '50 7:1

    • in 2010 was dat nog maar 4:1

    • en in 2040 wordt dat 2:1.

    Het wordt daardoor wel moeilijker om de AOW te blijven betalen.

  • Wat zijn de vervolgstappen?

    Staatssecretaris Klijnsma zal in het najaar een stappenplan aan de Tweede Kamer sturen. Vervolgens zal het kabinet overleggen met belanghebbenden zoals pensioenfondsen, verzekeraars, sociale partners en toezichthouders. De totale hervorming van ons pensioenstelsel zal enkele jaren duren.

Stel een vraag aan een adviseur

email facebook twitterVia e-mail
 Via Facebook
 Via Twitter

Verder praten over uw situatie


Bij grote financiële beslissingen is het fijn als iemand met verstand van zaken met u meedenkt. De adviseurs van ABN AMRO helpen u hier graag bij. Wij gaan samen met u op zoek naar de oplossing die het beste bij u past.

Hulp nodig? Bel met onze medewerkers. Dat kan 24 uur per dag, 7 dagen per week.

0900 - 00 24 (gebruikelijke belkosten)

Later? Dan gaan we op wereldreis

Hoeveel heeft u later te besteden?

En stel ligt in een hangmat. Zij denken na over later. Hoeveel hebben ze later te besteden en wat zijn hun plannen?

Fantaseert u wel eens over een wereldreis? Tijdens uw pensioen heeft u tijd. Maar misschien is uw inkomen dan lager dan u denkt. Ontdek dus hoe u nu inkomen kunt opbouwen voor later.

Blijf op de hoogte via

  • Volg ons via Facebook
  • Volg ons via Twitter
  • Volg ons via Linkedin
  • Volg ons via YouTube
  • Nieuwsbrief