Naar de navigatie Naar de inhoud

Uiteenlopende rentes VS en eurozone

De Amerikaanse officiële rente stijgt in 2017 en de onze niet. Dat is de korte versie van onze renteprognose. Wie belangrijker dingen te doen heeft, kan hier stoppen met lezen. Want wat resteert, is een verhaal over waaroms, nuances, mitsen en maren. Daar zit niet iedereen op te wachten.

Voor de doorlezers: december gaf een goede voorproef van wat ons dit jaar wel te wachten staat. De ECB, de centrale bank van de eurozone, kondigde begin december aan haar beleid verder te verruimen. Een week later besloot de Amerikaanse centrale bank, de Fed, haar rentetarief met een kwart procentpunt te verhogen. Nu voeren die 2 wel vaker een afwijkend beleid. Wat meespeelt, is dat de Fed een ruimer mandaat heeft dan de ECB. De ECB moet formeel de inflatie binnen de perken houden. De Fed is daarnaast (mede)verantwoordelijk voor de economische groei. Maar veel belangrijker is dat de economische ontwikkelingen in de VS en de eurozone nogal uiteenlopen.

Olie op het vuur

Dat heeft een structurele en een conjuncturele kant. De Amerikaanse economie kent heftiger ups en downs dan die van de eurozone. Als er groei is, gaat het daar dus vaak harder; 2016 vormde daar overigens een uitzondering op, toen ging het gelijk op. Op dit moment lijkt de groei in de VS opnieuw te versnellen, terwijl die in de eurozone voortkabbelt. De Amerikaanse werkloosheid is laag (4,7% in december). In de eurozone zitten we op bijna het dubbele. De inflatie in de VS loopt langzaam op richting 2%. In de eurozone is de economische groei te laag om de kerninflatie omhoog te duwen; de consumentenprijzen (exclusief voeding en olie) stijgen tussen 0 en 1%. Dit is ver verwijderd van de doelstelling van de ECB: bijna 2%.

In de toch al aantrekkende Amerikaanse economie heeft de nieuwe president Donald Trump nog eens olie op het vuur gegooid door belastingverlagingen en extra overheidsbestedingen aan te kondigen. Inderdaad, olie op het vuur, want het aanzwengelen van een al op volle toeren draaiende economie is riskant. Het betekent voor 2017 dat de Amerikaanse economie vermoedelijk in een hogere versnelling zal draaien dan die van de eurozone en dat de kans op oververhitting daar veel groter is. Een stimulerende overheid terwijl de arbeidsmarkt al krap is: recept voor loonsverhoging en vervolgens inflatie. Voor de VS ramen we voor dit jaar een groei en inflatie van 2,4 en 2,7%, en voor de eurozone 1,4 en 1,2%.

Geen rentestap ECB in 2017

In zowel de VS als de eurozone zijn de rentetarieven van de centrale banken historisch gezien heel laag (0,75 en 0%). Gezien de conjuncturele ontwikkeling was de renteverhoging in de VS in december geen verrassing. De Fed gaat uit van 3 nieuwe rentestappen van een kwart procentpunt in 2017. Ook dat is logisch tegen de geschetste achtergrond. Een krachtiger economische groei, mede dankzij de plannen van Trump, en een iets hogere inflatie rechtvaardigen het geleidelijk aan intrappen van de monetaire rem.

De ECB heeft andere zorgen. Ze is bang voor deflatie, structureel dalende consumentenprijzen. Deflatie kan bedrijven prikkelen om schulden af te lossen in plaats van te investeren. En het kan consumenten aanmoedigen aankopen uit te stellen. Of haar zorgen terecht zijn, is voor discussie vatbaar. Feit is dat de ECB heeft aangegeven dat ze nog lange tijd de rente zeer laag zal houden. We verwachten daarom geen rentestap van de ECB in 2017.

Goed nieuws voor Nederlandse exporteurs

We hadden het hierboven over de door centrale banken vastgestelde rentes. Daarnaast zijn er talloze andere rentetarieven, die in verschillende mate onder invloed staan van de tarieven van de centrale banken. Een vaak genoemde is de rente op tienjarige staatsobligaties, een graadmeter voor wie een lening met een rentelooptijd van 10 jaar wil afsluiten. De rentes die het minst beïnvloed worden door de ECB-rente kunnen wel wat stijgen in 2017. Ook die rentes zullen echter onder de vergelijkbare tarieven in de VS blijven liggen.

Belangrijk gevolg van het uiteenlopende monetaire beleid van de Fed en de ECB zal volgens ons een duurdere dollar zijn. Voor beleggers wordt de dollar een aantrekkelijker valuta dan de euro omdat je op beleggingen in dollars een hogere rente kunt krijgen. Meer vraag naar dollars betekent dat de prijs van de dollar, in euro’s gemeten, oploopt. We denken dat we in de loop van dit jaar meer dan een euro voor een dollar gaan betalen. Voor Nederlandse exporteurs is dat goed nieuws. Zij ontvangen in principe meer euro’s als zij op de Amerikaanse markt verkopen; zij kunnen, als ze het willen, hun prijzen in dollars verlagen om zo concurrentievoordeel te behalen. Als u op vakantie gaat naar de VS, werkt het helaas andersom. Als de dollar duurder wordt, wordt ook uw reis prijziger. 

Hein Schotsman is senior econoom en hoofd Projecten bij ABN AMRO.

Pas kwijt op vakantie?

U kunt 'm eenvoudig zelf blokkeren

Pas kwijt op vakantie? Blokkeer 'm via de app of Internet Bankieren

Als u tijdens uw vakantie uw pas kwijtraakt, hoeft u ons daarvoor niet meer te bellen. Want u blokkeert ‘m dan zelf via de app of Internet Bankieren. Vindt u de pas later terug? Deblokkeren gaat net zo snel.

Blijf op de hoogte via

  • Volg ons via Facebook
  • Volg ons via Twitter
  • Volg ons via Linkedin
  • Volg ons via YouTube
  • Nieuwsbrief