Naar de navigatie Naar de inhoud

Special

Special

"Het getuigt van zelfoverschatting dat Trump de werkgelegenheid in de maakindustrie terug denkt te kunnen halen"

Hoofd Beleggingsstrategie Ben Steinebach

Democraten verslaan de Republikeinen op arbeidsmarkt

Hoewel de nieuwe Amerikaanse president Trump heeft beloofd dat hij veel banen in de maakindustrie zal terughalen naar de Verenigde Staten, lijken zijn mogelijkheden daartoe beperkt. De Amerikaanse economie is de afgelopen decennia geëvolueerd naar een diensteneconomie en het overgrote deel van de werkgelegenheidsgroei is daar dan ook terechtgekomen. Bovendien is de ruimte beperkt, gezien de al zeer lage werkloosheid. En zo slecht is de werkgelegenheidsgroei de afgelopen veertig jaar ook niet geweest. Opvallend is dat het aantal banen onder Democratische presidenten meer dan tweemaal zo sterk is toegenomen als onder Republikeinse presidenten.

 

Hoeveel banen kan Trump eigenlijk creëren?

De eerste persconferentie (11 januari) na zijn verkiezing heeft nog niet veel concreets opgeleverd over de plannen van president Trump. Mede omdat de dag ervoor nieuwe schandalen (al dan niet op waarheid gebaseerd) werden gepubliceerd, bleef de aandacht voor de beleidsplannen beperkt. Trump herhaalde slechts dat hij veel meer banen zou scheppen dan eerdere presidenten. Daarnaast hekelde hij de farmaceutische industrie en vliegtuigbouwers vanwege de veel te hoge prijzen in deze sectoren. Met name Lockheed Martin, de producent van de Joint Strike Fighter, kreeg ervan langs. De vraag is echter of er binnen de Amerikaanse economie nog wel voldoende ruimte is om heel veel banen te creëren. Bovendien leiden hoge invoerheffingen op producten uit het buitenland ongetwijfeld tot soortgelijke reacties daar, met welvaartsverlies bij beide partijen als gevolg.

Gemiddelde werkgelegenheidsgroei per jaar

X 1000

Grafiek Amerikaanse werkgelegenheid onder verschillende presidenten

In de afgelopen veertig jaar hebben Republikeinen en Democraten in de Verenigde Staten beide 20 jaar geregeerd. Onder de Democraten zijn gemiddeld genomen meer dan tweemaal zo veel banen geschapen als onder de Republikeinen. Alleen Reagan deed het goed, maar vader en zoon Bush deden het slecht. Ondanks de diepste recessie sinds de jaren dertig, heeft de regering Obama het er goed van afgebracht.

 

Democraten creëren meer werkgelegenheid dan Republikeinen

De claim van Donald Trump dat voormalige regeringen de schuld zijn van de vermeende slechte staat van de economie, kan aan de hand van de arbeidsmarktontwikkeling moeilijk standhouden. In de eerste plaats is de werkgelegenheid in de afgelopen veertig jaar onder Democratische regeringen aanzienlijk sterker gegroeid dan onder Republikeinse regeringen. Beide partijen hebben in deze periode twintig jaar de regering gevormd en onder de Democraten Carter, Clinton en Obama zijn ruim 44 miljoen banen geschapen (gemiddeld 2,2 miljoen per jaar) terwijl er onder Reagan en vader en zoon Bush nog geen 20 miljoen (1 miljoen per jaar) banen extra bij zijn gekomen. Zo slecht hebben de Democraten het dus niet gedaan en in de laatste twee jaar van Obama stond de teller op gemiddeld 2,5 miljoen per jaar. Uiteraard kan dit succes niet volledig op het conto van de zittende president worden geschreven. Het getuigt daarom wel van zelfoverschatting dat Trump de werkgelegenheid in de maakindustrie weer terug denkt te kunnen halen. De Verenigde Staten zijn nog steeds onderweg van een industriële samenleving naar een diensteneconomie. Verreweg het grootste deel van de werkgelegenheid van de afgelopen veertig jaar is dan ook in de dienstensector tot stand gekomen. Bovendien is de werkloosheid in de afgelopen jaren gedaald tot onder de 5% van de beroepsbevolking, wat heel dicht ligt bij de natuurlijke werkloosheid (die ook onder gunstige omstandigheden bestaat, maar uit steeds wisselende personen). Volgens een wat bredere definitie is echter bijna 10% werkloos. Dan hebben we het over mensen die parttime werken maar fulltime zouden willen werken. Ook deze groep is echter sterk afgenomen, zodat het reservoir waar Trump uit kan putten niet meer erg ruim is. Overigens blijkt de werkloosheid de laatste veertig jaar ook onder Democratische presidenten sterker te zijn gedaald dan onder Republikeinse presidenten.

 

Kredietoordeel van Amerikaanse schuld zal voorlopig niet verbeteren

Eén effect van het verwachte beleid van Trump is ongetwijfeld een stijging van het overheidstekort door toename van de bestedingen en verlaging van de belastingen. Hierdoor zal ook de overheidsschuld verder gaan oplopen. Volgens de Amerikaanse overheid zelf bedraagt deze schuld nu 72,7% van het bruto binnenlands product, maar volgens een internationale definitie, die van de OESO (de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling), is dat al 115,6%. Dit kan zelfs voor een economie met voldoende verdienkracht op de lange termijn tot spanningen leiden. Op grond daarvan heeft kredietbeoordelingsinstituut S&P aangegeven dat het kredietoordeel over deze schuld vooralsnog niet zal worden verhoogd tot AAA. In 2011 werd dit oordeel verlaagd naar AA+ en dat heeft toen geen ernstige renteconsequenties gehad omdat de Federal Reserve destijds met zijn opkoopprogramma van obligaties de rente kunstmatig naar beneden drukte. Nu de Fed deze steun niet meer biedt en de rente van zichzelf al stijgt, zou hiervan wel een extra effect op de rentelasten kunnen uitgaan.

Weet waar uw geld blijft

Met de Grip-app meer grip op uw geld

Weet waar uw geld blijft

Met Grip weet u precies waar u uw geld aan uitgeeft. Deze app zet al uw inkomsten en uitgaven in categorieën. Handig, zo ziet u meteen wat er elke maand opgaat aan bijvoorbeeld boodschappen.

Blijf op de hoogte via

  • Volg ons via Facebook
  • Volg ons via Twitter
  • Volg ons via Linkedin
  • Volg ons via YouTube
  • Nieuwsbrief