Naar de navigatie Naar de inhoud

Private Banking Levenstestament

Stel dat het u overkomt

Stel dat u door ziekte of een ongeval niet meer zelf kunt handelen. Wie neemt dan de beslissingen namens u? En welke wensen en ideeën dient diegene hierbij in acht te nemen? Deze zaken kunt u vastleggen in een levenstestament.

Wilsonbekwaamheid

Een gewoon testament treedt in werking na overlijden van de opsteller van het testament. Een levenstestament is bedoeld voor de situatie dat iemand tijdens zijn leven, door bijvoorbeeld ziekte of ouder worden, niet meer zelf kan handelen. In juridische termen spreekt men dan over wilsonbekwaamheid.

Dit is een document waarin iemand verklaart wat er na het overlijden met zijn of haar nalatenschap moet gebeuren. Met een testament kan iemand dus afwijken van het wettelijk erfrecht. Een notaris stelt een testament op en meldt dit bij het Centraal Testamentenregister. Weet u niet of de overledene een testament had? U kunt dit navragen bij een notaris of bij het Centraal Testamentregister in Den Haag.

Regie in handen

Iemand anders dan de wilsonbekwame persoon moet zijn zaken op gebied van financiën, verzorging en/of medische behandeling gaan regelen. Door uw wensen vast te leggen in een levenstestament kunt u in geval van wilsonbekwaamheid dus toch in zekere mate de regie in handen houden, ondanks dat de uitvoering bij een ander komt te liggen.

Voorzieningen in de wet

Meerjarenbewind en curatele

De situatie van wilsonbekwaamheid is niet nieuw. De wet kent voor deze situaties de regelingen voor het meerderjarigenbewind en curatele. Een bewindvoerder heeft tot taak de financiële zaken te behartigen. Kan iemand de gevolgen van zijn handelen niet meer overzien en is meer bescherming nodig, dan kan een curatele worden ingesteld. De betrokkene wordt dan handelingsonbekwaam en mag over vrijwel niets meer zelfstandig beslissen. Bewindvoerders en curatoren dienen hun handelen te verantwoorden tegenover de rechter.

Als het kwaad is geschied

Een kenmerk van deze wettelijke voorzieningen is dat zij in beginsel toegepast worden nadat het kwaad is geschied. U bent wilsonbekwaam geworden en de rechter wordt verzocht uw vermogen onder bewind te stellen. De procedure moet dan worden opgestart tijdens een vaak lastige periode.

Zelf touwtjes in handen

Dat men naar de rechter moet, geeft bovendien wel eens het gevoel dat men 'te koop moet lopen met persoonlijke problemen'. En wordt de persoon die u in gedachten hebt wel benoemd tot bewindvoerder? Voor mensen die graag zelf de touwtjes in handen hebben zijn deze voorzieningen misschien niet erg aantrekkelijk.

Algemene volmacht

Het is ook mogelijk om buiten de rechter om te regelen dat iemand namens u alle denkbare rechtshandelingen verricht. Een dergelijke machtiging wordt vastgelegd in een notariële akte. Deze akte wordt 'algemene volmacht' genoemd.

Persoonlijke wensen

Deze notariële volmacht biedt u ook de mogelijk om uw persoonlijke wensen over medische verzorging vast te leggen. Of bepalingen over het al dan niet voortzetten van schenkingen, het beheer van de effecten en dergelijke. De aanduiding voor een dergelijke uitgebreide akte is ook wel 'Levenstestament'. Steeds geldt dat de gemachtigde moet handelen in uw belang als volmachtgever. Wij noemen een aantal zaken waarover u kunt nadenken als u een algemeen volmacht wilt opstellen.

Wie kan namens u optreden als gemachtigde?

Vertrouwenspersoon

Echtparen zonder kinderen kunnen zich kwetsbaar voelen als ze denken aan de situatie dat één van hen lichamelijk en/of geestelijk achteruit zal gaan. Het aanwijzen van een vertrouwenspersoon uit de familie- of kennissenkring kan voor hen een optie zijn.

Kinderen

Echtparen mét kinderen vragen zich af of ze hun kinderen in een dergelijke situatie wel willen belasten met de zorg en de verantwoordelijkheid voor het beheer van het vermogen. En geven ze de volmacht aan één van de kinderen of aan alle kinderen? Het eerste is erg praktisch, maar plaatst het betreffende kind in een bijzondere positie. Dit kan leiden tot onderlinge discussies tussen de kinderen. Een middenweg kan zijn om voor een aantal belangrijke beslissingen, zoals de verkoop van een woning, aan twee of meer kinderen een volmacht te geven.

Professionele deskundige

Een andere oplossing is een professionele deskundige als gemachtigde. Dit kan bijvoorbeeld de accountant, de belastingconsulent of een administratiekantoor zijn. Het is ook mogelijk zowel een familielid als een professionele deskundige te benoemen. De taakverdeling moet dan goed worden besproken en vastgelegd.

Wanneer handelen?

De bedoeling zal zijn: vanaf het moment dat het gewenst is. Maar wie bepaalt of dat moment is aangebroken? U kunt het wellicht niet meer zelf aangeven. Een mogelijkheid is dat pas gehandeld mag worden nadat een arts heeft vastgesteld dat u wilsonbekwaam bent. In de praktijk werkt dit echter niet goed.

De eigen huisarts of een behandelend arts mag hierover namelijk niets verklaren aan derden. Er moet dus worden gezocht naar een onafhankelijke arts die hieromtrent kan en wil verklaren. Dit doet afbreuk aan de directe inzetbaarheid van de volmacht. Vaak is een algemene volmacht dan ook direct inzetbaar, in het vertrouwen dat hij pas wordt gebruikt als het noodzakelijk is.

Toezicht

Bij bewindvoering en curatele houdt de rechter toezicht. De bewindvoerder en curator moeten verantwoording afleggen aan de rechter en voor sommige handelingen is vooraf toestemming van de rechter nodig. Voorbeelden hiervan zijn beleggen, accepteren van een erfenis, aangaan van een lening of het doen van schenkingen.

Bij een volmacht voert de volmachtgever de controle uit, maar wat als die wilsonbekwaam is? Wordt er geen toezicht geregeld dan krijgt de gemachtigde in principe carte blanche. Dit hoeft geen probleem te zijn als u er van overtuigd bent dat uw gemachtigde alleen handelt als het noodzakelijk en in uw belang is. Een genuanceerde regeling is mogelijk door in de akte op te nemen dat, indien u wilsonbekwaam bent, de gemachtigde verantwoording aflegt aan een vooraf door u bepaalde toezichthouder. Zoals standaard ook is opgenomen in de regeling van bewindvoering.

Wat legt u vast in het levenstestament?

Het is wellicht niet prettig om na te denken over mogelijke wilsonbekwaamheid, maar wel noodzakelijk. Stel uzelf eens de vraag: stel dat mij gisteren iets was overkomen waardoor ik vandaag niet meer zou kunnen handelen. Welke problemen levert dat op en is er een goede oplossing? Een levenstestament biedt de mogelijkheid om uw wensen vast te leggen.

Medische zaken

Het levenstestament kan ook een medische paragraaf bevatten, bijvoorbeeld een medische behandelingsvolmacht, een niet-behandelverklaring of een behandelgebodsverklaring. Houd er wel rekening mee dat de vastgelegde wensen niet altijd leidend zijn; een arts of zorgverlener is niet altijd gebonden aan medische wensen. Dit geldt bijvoorbeeld voor euthanasie. Maar hier geldt het credo: beter iets geregeld, dan niets geregeld. Wilt u zaken op dit vlak vastleggen, dan kunt u hierover het beste overleg voeren met uw arts. 

Social media

Heeft u op internet een persoonlijk profiel of een homepage? Wat moet hiermee gebeuren als u wilsonbekwaam raakt of overlijdt?

Ondernemerschap

Bent u ondernemer? Stel u dan eens de vraag welke gevolgen het zou hebben als u ineens voor langere tijd niet op de zaak kunt zijn. Bespreek dit ook met uw accountant.

Bankzaken

Een algemene volmacht in een levenstestament omvat in principe ook de beschikkingsmacht over uw bankzaken. Wilt u enkel iets regelen voor uw bankzaken, dan kunt u denken aan een en/ of-rekening of een bankvolmacht.

Schenking

Schenkt u aan (klein)kinderen en/of goede doelen en moet dit voortgezet worden in geval van uw wilsonbekwaamheid? Deze wens en de bijhorende randvoorwaarden kunt u vastleggen in uw levenstestament.

Beleggingen

Bent u actief met beleggen maar uw partner niet? Wat is dan de bedoeling als u zelf de beleggingen niet meer kunt beheren? Weet uw partner wat de bedoeling is? Als u nu nadenkt over het overdragen van het beheer van uw beleggingsportefeuille, kan dat later veel zorgen besparen.

Hoe legt u uw wensen vast?

Het vastleggen in een notariële akte is niet verplicht, maar zorgt er wel voor dat de persoonlijke wensen zorgvuldig zijn weergegeven. Tevens kunnen partijen met wie de gemachtigde wil handelen ervan uitgaan dat de opsteller van de volmacht wilsbekwaam was ten tijde van het opstellen van de volmacht.

Centraal register

Tot slot kan een notarieel levenstestament worden geregistreerd in het onlangs opgerichte Centraal Levenstestamentenregister. Een belanghebbende kan zo te weten komen of er een levenstestament is en of deze al dan niet herroepen is. Om deze redenen accepteert ABN AMRO MeesPierson een notariële volmacht wel en een onderhandse volmacht in beginsel niet.

Sta stil bij wie er moet beslissen als u dat niet meer kunt

Nadenken over wat de gevolgen kunnen zijn als er iets met u gebeurt, is misschien niet prettig. Maar onvoorbereid in een dergelijke situatie terechtkomen is waarschijnlijk nog vervelender. Zowel voor uzelf als voor uw naasten. Zoals u ziet zijn er verschillende mogelijkheden. In bepaalde gevallen is ook maatwerk mogelijk. Wilt u meer weten? Maak dan een afspraak.

Maak een afspraak

Interesse? We nodigen u graag uit voor een kennismakingsgesprek. Tijdens dit gesprek bespreken we onze dienstverlening en wat we voor u kunnen betekenen. Als u nu een afspraak maakt, ontvangt u bovendien de checklist Zorg voor later. Hierin kunt u allerlei praktische zaken voor u en uw familie vastleggen, zoals uw gegevens en wensen.

Vragen of hulp nodig? Bel het Private Banking Advies en Service Team.

0800 - 024 07 34 (gratis)

Direct contact vanuit de app

Sneller bellen via Mobiel Bankieren

Geïdentificeerd bellen via de app

Als u ons belt via de Mobiel Bankieren app, krijgt u direct de juiste persoon aan de lijn. En omdat u al ingelogd bent, weten we meteen wie er belt. Zo kunnen we u sneller helpen.

Volg ons via

  • Volg ons via Twitter
  • Volg ons via Linkedin