Weblog van Han de Jong

Han de Jong

Han de Jong is Chief Economist bij ABN AMRO. Hij is verantwoordelijk voor de ontwikkeling, coördinatie en productie van economische en financiële analyse bij ABN AMRO.

01/04/2011 - Persisten bidders

In een systeem van een papieren geldstandaard is er een waakhond nodig die de integriteit van het geld beschermt. Dat is bij ons de ECB. Die waakhond moet van tijd tot blaffen en af en toe natuurlijk ook even zijn tanden ergens in zetten want anders is de dreiging niet 'credible'.

De ECB is een stoere organisatie. Er werken uitstekende mensen en zij slaan doorgaans ferme taal uit. Maar door de crisis zijn ze behoorlijk in het gedrang gekomen. Op diverse terreinen hebben ze noodmaatregelen moeten nemen, die ze liever niet hadden genomen. Het kopen van staatsleningen bijvoorbeeld. Daar houden ze in Frankfurt, en trouwens ook op het Frederiksplein, helemaal niet van. Toch heeft de ECB het gedaan. En dat is ook goed. Ik sprak onlangs een centrale bankier die ik al een poosje niet had gesproken. 'Hoe gaat het?" "Goed". "Het zijn wel opmerkelijke tijden, zeg", zei hij. "Nou", zei ik, "tjonge, jonge , jonge". "Die drie woorden van jou zijn een mooie korte samenvatting van de huidige situatie, zei hij".

Een andere tak van sport waar de ECB nu gedwongen is dingen te doen waar ze niet van houden in Frankfurt is de enorme liquiditeitsverschaffing aan een beperkt aantal banken in een beperkt aantal landen. In het jargon heette het eerst dat sommige banken 'verslaafd' waren aan de liquiditeitstoevoer uit Frankfurt. Ik begrijp dat er nu een ander jargon wordt gebezigd: 'persistent bidders'. Dit zijn de banken die bij elke ronde liquiditeitssteun vooraan in de rij staan. Daaronder horen de Ierse banken. Die staan bij de ECB en hun eigen centrale bank in totaal voor zo'n EUR 150 mrd in het liquiditeitskrijt. Dat is natuurlijk helemaal niet de bedoeling.

De Ierse stress testen waarvan de resultaten gisteren zijn gepubliceerd, zijn naar mijn idee bijzonder grondig. En ik denk dat dit het begin kan zijn van een opwaartse spiraal. Maar op het punt van de liquiditeitvoorziening van de Ierse banken is niets geregeld. De steun door de ECB is als tijdelijk bedoeld, maar iedereen begrijpt dat de Ierse banken niet snel EUR 150 mrd kunnen terugbetalen. Dat is meer dan het jaarlijkse Ierse BBP. Het is natuurlijk heel vervelend als die Ierse banken elke veertien dagen dit soort bedragen moeten doorrollen bij de ECB. Dat kan makkelijk tot ongelukken leiden. Daarom moet er naar mijn idee een middellange termijn oplossing worden gevonden. Maar dat wil de ECB natuurlijk niet, want ze willen er juist vanaf, en dus zeker niet het probleem institutionaliseren. De ECB blaft hierover af en toe. Toch kunnen ze in dit geval niet bijten, lijkt me. Ze kunnen de liquiditeitssteun niet intrekken, dan valt het bankwezen om. Nu er weer EUR 24 mrd aan kapitaal in de Ierse banken gaat, zijn die solvent en is liquiditeitssteun zeer goed verdedigbaar. Maar het gaat wel om grote bedragen.

"Wat gebeurt er als de ECB geleidelijk minder steun verleent", vroeg een collega vanochtend aan mij. Nou, was mijn antwoord, dan is er sprake van een bankrun, geleid door de ECB. Dat zou pas interessant zijn.